Wzdęcia ( bloating) – przyczyny, zapobieganie

Bąblowanie, wzdęcia (bloating)… 

Jeśli komuś się to nie zdarzyło, to na pewno się zdarzy. Rodzi się pytanie… co to? Skąd się wzięło i jak tego uniknąć. Bezpośrednią przyczyną wzdęć są gazy uwięzione w glinie, które nie są w stanie wydostać się z gliny podczas wypału. Specjalnie używam słowa gazy, gdyż nie jest to tylko powietrze co często pojawia się w różnych ‘fachowych’ radach. Często jest to para wodna (zwłaszcza ta powstająca z odparowania z wody związanej ‘krystalicznie’ a dość często różne gazy powstające w wyniku spalania domieszek zawartych w glinie.  Jest również kilka innych przyczyn, występujących rzadziej, które mogą odpowiadać za wzdęcia podczas wypału.

Wszyscy dobrze wiemy, a jeśli nie , to zaraz się dowiemy, że w zależności od temperatury, wraz jej zmianami ( wzrostem ale i spadkiem) zachodzą różne procesy fizyczne i chemiczne. Procesy te zachodzą w różnych przedziałach temperatur. Niektóre z nich zachodzą nieodwracalnie. O tym wszystkim w innym miejscu. Tutaj interesują nas procesy związane z powstawaniem gazów:

Wydostawanie się powietrza – w zasadzie w pełnym przedziale temperatur ( na początku gwałtowne, wraz ze wzrostem temperatury ma coraz mniejsze znaczenie.

Powstawanie pary wodnej

– zakres od początku wypału do temperatury ok. 120 C

niespodzianka! – powstawanie pary wodnej z wody związanej krystalicznie ( 300- do 700 C) !!!

Wydostawanie się tlenków węgla i siarki (CO2, SO2) – 700 do 950 C

Wstęp trochę przydługi, ale konieczny dla zrozumienia zjawiska.

W zależności od temperatury, w której powstają, wzdęcia spowodowane gazami – mają różne przyczyny!!!  Używanie wziernika bardzo pomaga zidentyfikować przyczynę.

Znamy jedną z bezpośrednich przyczyn. Teraz o trochę o głównych czynnikach, które bezpośrednio powodują takie efekty.

1/ przepalenie biskwitu tzn. wypalanie biskwitu do temperatury powyżej  1025 C.

2/ zbyt szybkie wypalanie biskwitu

3/ domieszki gliny

Przepalenia biskwitu:

Obniżenie temperatury wypału biskwitu do okolic 1020 stopni z reguły pomaga. Zasada jest taka: Jeśli zidentyfikujemy temperaturę, przy której dochodzi do puchnięcia biskwitu to obniżenie jej o 20 do 30 C powinno pomóc. Z chemicznego punktu widzenia ( zwłaszcza gdy temperatura jest bliska 1020 C i jej obniżenie może powodować niedopalenie biskwitu) koniecznym może być domieszkowanie gliny i/lub szkliwa skaleniem sodowym, który jest dużo bardziej aktywnym topnikiem i może wzmocnić działanie temperatury – zwłaszcza w sytuacjach gdy głównym topnikiem jest mniej podatny skaleń potasowy )

Kolejnym czynnikiem powodującym przepalenie biskwitu ( zwłaszcza w piecach elektrycznych ) bywa umieszczenie wypalanych przedmiotów zbyt blisko elementów grzejnych. Przedmioty te nagrzewają się nie tylko dzięki konwekcji w piecu ale powierzchniowo przez promieniowanie elementów grzejnych. Tu może nastąpić efekt podobny do poparzenia powierzchni ( coś podobnego do oparzeń podczas opalania się w lecie, na plaży przez człowieka).

Zbyt szybkie wypalanie biskwitu

powiedziano już o tym wcześniej. Należy jednak zaznaczyć, że podczas wypału szczególnie  w zakresie temperatur 650 – 1000 C glina jest bardzo wrażliwa na szybkie zmiany temperatury. To w tym przedziale dochodzi do wypalania się tlenków, siarczanów i węglanów zawartych w glinie. Przeważnie zaleca się w tym przedziale wypalanie z szybkością pomiędzy 80 a 100 stopni na godzinę. W skrajnych wypadkach stosowanie jest godzinne wygrzewanie w temperaturze ok. 1000 C.

Glina domieszkowana (szczególnie glina brązowa, czekoladowa) jest szczególnie podatna na wzdęcia. Wynika to ze znacznej zawartości tlenków manganu.  Powinna być wypalana w niższej temperaturze. Glina brązowa wypalana po szkliwieniu w temperaturze powyżej 1130 C może bąblować pod szkliwem.

CDN…

Polecam również artykuły:

zobacz nas na:

Więcej postów..

Wyślij nam wiadomość

Zobacz nasze artykuły.....

Gdzie to hasło?

Zaloguj się  proszę !